นางวันทองได้พาพลายงามหนีขุนช้างไปฝากท่านสมภารวัดเขาไว้ 1 คืน แล้วรุ่งขึ้นนางก็มารับพลายงามพาไปส่งที่ชายป่าต้นทางที่จะไปยังเมืองกาญจนบุรี เพื่อไปอยู่กับย่า คือ นางทองประศรี เมื่อบอกทางสั่งเสียเรียบร้อยแล้ว นางก็แยกจากพลายงาม โดยนางวันทองเดินทางกลับไปที่บ้านขุนช้าง ส่วนพลายงามเดินทางไปกาญจนบุรี ชมนกชมไม้ไปตามประสาเด็ก ใช้เวลา 1 วันก็มาถึงกาญจนบุรี ก็พอดีเย็นมาถึงวัดร้างแห่งหนึ่งก็อาศัยนอน พอรุ่งเช้าก็สอบถามเด็กเลี้ยงควายให้พาไปบ้านย่า คือนางทองประศรี ตอนแรกนางทองประศรีก็เฆี่ยนตี เพราะไปเก็บมะยมหวานต้นที่แกหวงแหนนักหนา แต่พอรู้ว่าเป็นหลานก็รับขวัญด้วยความดีอกดีใจ และจัดงานทำขวัญให้พลายงาม จากนั้นก็สอนหนังสือที่เป็นวิชาของขุนแผนให้ และพาพลายงามไปเยี่ยมขุนแผนที่ในคุก ขุนแผนดีใจที่ได้พบลูกจึงสั่งสอนและบอกให้พลายงามขยันศึกษาวิชาของตนให้ดี โดยมีท่านย่าทองประศรีเป็นผู้สอน ต่อจากนั้นพลายงามก็ขยันศึกษาเล่าเรียน วิชาต่าง ๆ ของขุนแผนจนชำนาญ กระทั่งพลายงามอายุได้ 13 ปี นางทองประศรีก็จัดงานโกนจุกให้กับพลายงาม เสร็จจากนั้นเมื่อพลายงามผมยาวตัดทรงมหาดไทยได้แล้วก็จะพาเข้าไปถวายตัวเป็นมหาดเล็กใน สมเด็จพระพันวษาต่อไปเผื่อจะได้ช่วยเหลือขุนแผน ผู้เป็นพ่อให้ออกจากคุก |